Γλαύκωμα

,

Τι είναι το γλαύκωμα;

Το γλαύκωμα είναι μια ομάδα ασθενειών που βλάπτουν το οπτικό νεύρο του οφθαλμού και μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια όρασης και τύφλωση. Ωστόσο, μπορείτε να προστατεύσετε τα μάτια σας από σοβαρή απώλεια όρασης, με έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία,.

Το οπτικό νεύρο

Το οπτικό νεύρο είναι μια δέσμη περισσότερων από 1 εκατομμύριο νευρικών ινών. Συνδέει τον αμφιβληστροειδή στον εγκέφαλο. (Δείτε το διάγραμμα παραπάνω.) Ο αμφιβληστροειδής είναι ο ευαίσθητος στο φως ιστός στο πίσω μέρος του ματιού. To υγιές οπτικό νεύρο είναι απαραίτητο για καλή όραση.

Πώς το οπτικό νεύρο μπορεί να υποστεί βλάβη από γλαύκωμα ανοικτής γωνίας;

Αρκετές μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι η πίεση των ματιών είναι ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για τη βλάβη του οπτικού νεύρου. Στο μπροστινό μέρος του ματιού υπάρχει ένας χώρος που ονομάζεται πρόσθιος θάλαμος. Ένα καθαρό υγρό ρέει συνεχώς μέσα και έξω από το θάλαμο και τρέφει τους κοντινούς ιστούς. Το υγρό φεύγει από το θάλαμο στην ανοικτή γωνία όπου συναντώνται ο κερατοειδής και η ίριδα. (Δείτε το παρακάτω διάγραμμα.) Όταν το υγρό φτάσει στη γωνία, ρέει μέσα από ένα σπογγώδες πλέγμα, σαν μια αποστράγγιση, και φεύγει από το μάτι.

Στο γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, παρόλο που η γωνία αποστράγγισης είναι “ανοιχτή”, το υγρό περνά πολύ αργά μέσω του πλέγματος αποστράγγισης. Δεδομένου ότι το υγρό συσσωρεύεται, η πίεση στο εσωτερικό του ματιού ανέρχεται σε επίπεδο που μπορεί να βλάψει το οπτικό νεύρο. Όταν το οπτικό νεύρο υποστεί βλάβη από αυξημένη πίεση, μπορεί να προκύψει ανοιχτή γωνία του γλαυκώματος και απώλεια όρασης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο έλεγχος της πίεσης μέσα στο μάτι είναι σημαντικός.

Ένας άλλος παράγοντας κινδύνου για τη βλάβη του οπτικού νεύρου σχετίζεται με την αρτηριακή πίεση. Είναι σημαντικό λοιπόν να ελέγχετε την αρτηριακή σας πίεση.


Η διαδρομή των υγρών απεικονίζεται με πράσινο.

Μπορώ να αναπτύξω γλαύκωμα εάν έχω αυξημένη πίεση στα μάτια;

Οχι απαραίτητα. Δεν θα εμφανίσει γλαύκωμα κάθε άτομο που έχει αυξημένη πίεση στα μάτια. Μερικοί άνθρωποι μπορούν να ανεχθούν υψηλότερα επίπεδα πίεσης των ματιών καλύτερα από άλλους. Επίσης, ένα ορισμένο επίπεδο πίεσης των ματιών μπορεί να είναι υψηλό για ένα άτομο, αλλά κανονικό για ένα άλλο.

Η εμφάνιση γλαυκώματος εξαρτάται από το επίπεδο πίεσης που μπορεί να ανεχθεί το οπτικό νεύρο σας χωρίς να υποστεί βλάβη. Αυτό το επίπεδο είναι διαφορετικό για κάθε άτομο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μια εκτεταμένη εξέταση βυθού (βυθοσκόπηση) είναι πολύ σημαντική. Μπορεί να βοηθήσει τον οφθαλμίατρο να καθορίσει ποιο επίπεδο πίεσης των ματιών είναι φυσιολογικό για εσάς.

Μπορώ να αναπτύξω γλαύκωμα χωρίς αύξηση της πίεσης των ματιών μου;

Ναι. Το γλαύκωμα μπορεί να αναπτυχθεί χωρίς αυξημένη πίεση στα μάτια. Αυτή η μορφή γλαυκώματος ονομάζεται γλαύκωμα χαμηλής τάσης ή φυσιολογικής τάσης. Είναι ένα είδος γλαυκώματος ανοιχτής γωνίας.

Ποιος κινδυνεύει από γλαύκωμα ανοικτής γωνίας;

Οποιοσδήποτε μπορεί να αναπτύξει γλαύκωμα. Κάποιοι άνθρωποι, οι οποίοι απαριθμούνται παρακάτω, βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο από άλλους:

  • Αφροαμερικανοί ηλικίας άνω των 40 ετών
  • Όλοι άνω των 60 ετών, ιδιαίτερα οι Αμερικανοί Μεξικανοί
  • Άτομα με οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος

Μια εξέταση βυθού μπορεί να αποκαλύψει περισσότερους παράγοντες κινδύνου, όπως υψηλή πίεση των ματιών, η λεπτότητα του κερατοειδούς και η ανώμαλη ανατομία του οπτικού νεύρου. Σε ορισμένα άτομα με ορισμένους συνδυασμούς αυτών των παραγόντων υψηλού κινδύνου, τα φάρμακα με τη μορφή οφθαλμικών σταγόνων μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης γλαυκώματος περίπου κατά το ήμισυ.

Τα συμπτώματα του γλαυκώματος

Στην αρχή, το γλαύκωμα ανοικτής γωνίας δεν έχει συμπτώματα. Δεν προκαλεί πόνο. Η όραση παραμένει κανονική. Το γλαύκωμα μπορεί να αναπτυχθεί στο ένα ή και στα δύο μάτια.

Χωρίς θεραπεία, τα άτομα με γλαύκωμα θα χάσουν αργά την περιφερειακή (πλευρική) όρασή τους. Καθώς το γλαύκωμα παραμένει αθεράπευτο, κάποιος μπορεί να σταματήσει να βλέπει αντικείμενα από το πλάι και την εξωτερική γωνία του ματιού του. Φαίνεται να κοιτάζει μέσα από μια σήραγγα. Με την πάροδο του χρόνου, η ευθεία (κεντρική) όραση μπορεί να μειωθεί, έως ότου εξαφανιστεί τελείως η όραση.

Κανονική Όραση.

Η ίδια εικόνα που βλέπει κάποιος με γλαύκωμα.

Πώς εντοπίζεται το γλαύκωμα;

Το γλαύκωμα ανιχνεύεται μέσω μιας περιεκτικής οφθαλμολογικής εξέτασης που περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

Έλεγχο οπτικής οξύτητας. Αυτός ο πίνακας ελέγχου οράσεως μετράει πόσο καλά βλέπετε σε διάφορες αποστάσεις.

Έλεγχο οπτικού πεδίου. Αυτή η εξέταση μετρά την περιφερειακή σας (πλευρική) όραση. Βοηθάει τον οφθαλμίατρο σας να σας πει εάν έχετε χάσει την περιφερειακή όραση, ένα σημάδι του γλαυκώματος.

Εξέταση βυθού. Σε αυτή την εξέταση, οι σταγόνες τοποθετούνται στα μάτια σας για να διευρύνουν ή να διαστέλλονται οι κόρες . Ο οφθαλμίατρος σας χρησιμοποιεί ένα ειδικό μεγεθυντικό φακό για να εξετάσει τον αμφιβληστροειδή και το οπτικό νεύρο για σημεία βλάβης και άλλα προβλήματα οφθαλμού. Μετά την εξέταση, η κοντινή σας όραση μπορεί να παραμείνει θολή για αρκετές ώρες.

Τονομέτρηση. Είναι η μέτρηση της πίεσης στο εσωτερικό του οφθαλμού χρησιμοποιώντας ένα όργανο που ονομάζεται τονόμετρο. Πιθανόν να εφαρμοστούν σταγόνες αναισθησίας στα μάτια σας για αυτό το τεστ. Ένα τονόμετρο μετρά την πίεση μέσα στο μάτι για την ανίχνευση του γλαυκώματος.

Παχυμετρία. Είναι η μέτρηση του πάχους του κερατοειδούς σας. Ο οφθαλμίατρος σας εφαρμόζει μια αναισθητική σταγόνα στο μάτι και χρησιμοποιεί ένα όργανο υπερηχητικών κυμάτων για να μετρήσει το πάχος του κερατοειδούς σας.

OCT τομογραφία οπτικού νεύρου. Πραγματοποιείται με ειδικό τομογράφο του αμφιβληστροειδούς. Η τομογραφία δίνει μία ολοκληρωμένη και λεπτομερή εικόνα του οπτικού νέυρου στον οφθαλμίατρο και προσφέρει πληροφορίες σχετικά με το σχήμα και τη μορφολογία του. Είναι απαραίτητη στη διάγνωση αλλά και στην παρακολούθηση της εξέλιξης του γλαυκώματος.

Μπορεί το γλαύκωμα να θεραπευτεί;

Όχι. Δεν υπάρχει θεραπεία για το γλαύκωμα. Η όραση που χάθηκε από την ασθένεια δεν μπορεί να αποκατασταθεί.

Θεραπείες για το Γλαύκωμα

Η άμεση θεραπεία για γλαύκωμα ανοικτής γωνίας πρώιμου σταδίου μπορεί να επιβραδύνει την πρόοδο της νόσου. Για αυτόν τον λόγο η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική.

Οι θεραπείες για το γλαύκωμα περιλαμβάνουν φάρμακα, τραμπεκουλοπλαστική με λέιζερ, συμβατική χειρουργική επέμβαση ή συνδυασμό αυτών. Ενώ αυτές οι θεραπείες μπορεί να σώσουν την εναπομείνουσα όραση, δεν βελτιώνουν την όραση που έχει ήδη χαθεί από το γλαύκωμα.

Φάρμακα. Τα φάρμακα, με τη μορφή σταγόνων ή χαπιών, αποτελούν τη συνηθέστερη πρώιμη θεραπεία για το γλαύκωμα. Εάν λαμβάνονται τακτικά, αυτές οι οφθαλμικές σταγόνες μειώνουν την πίεση των ματιών. Ορισμένα φάρμακα κάνουν το μάτι να παράγει λιγότερο υγρό. Άλλα μειώνουν την πίεση βοηθώντας την αποστράγγιση του υγρού από το μάτι.

Τα φάρμακα για το γλαύκωμα πρέπει να λαμβάνονται τακτικά σύμφωνα με τις οδηγίες του οφθαλμίατρου σας. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν κανένα πρόβλημα. Ωστόσο, ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν πονοκεφάλους ή άλλες παρενέργειες. Για παράδειγμα, οι σταγόνες ενδέχεται να προκαλέσουν τσούξιμο, καύση και ερυθρότητα στα μάτια.

Επειδή το γλαύκωμα συχνά δεν έχει συμπτώματα, κάποιοι μπορεί να μπουν στον πειρασμό να σταματήσουν να παίρνουν, ή να ξεχάσουν να πάρουν, το φάρμακό τους. Πρέπει να χρησιμοποιείτε τις σταγόνες ή τα χάπια, εφόσον συμβάλλουν στον έλεγχο της πίεσης των ματιών σας. Η τακτική χρήση είναι πολύ σημαντική.

Laser τραμπεκουλοπλαστική. Η τραμπεκουλοπλαστική με λέιζερ βοηθά στην αποστράγγιση του υγρού από το μάτι. Ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει αυτό το βήμα ανά πάσα στιγμή. Σε πολλές περιπτώσεις, θα πρέπει να συνεχίσετε να λαμβάνετε φάρμακα για το γλαύκωμα μετά από αυτή τη διαδικασία.

Η τραμπεκουλοπλαστική με λέιζερ γίνεται στο ιατρείο του γιατρού σας ή στην οφθαλμολογική κλινική. Πριν από τη χειρουργική επέμβαση, εφαρμόζονται στο μάτι σας αναισθητικές σταγόνες. Καθώς κάθεστε μπροστά στο μηχάνημα του λέιζερ, ο γιατρός κρατά ένα ειδικό φακό στο μάτι σας. Μια δέσμη φωτός υψηλής έντασης κατευθύνεται μέσω του φακού και αντανακλάται στο πλέγμα μέσα στο μάτι σας. Ενδέχεται να εμφανιστούν λάμψεις με έντονο πράσινο ή κόκκινο φως. Το λέιζερ παράγει αρκετά σημεία καυτηριασμού σε ίσες αποστάσεις μεταξύ τους, τα οποία μεγενθύνουν τις οπές αποστράγγισης στο πλέγμα. Αυτό επιτρέπει στο υγρό να αποστραγγίζεται καλύτερα.

Όπως κάθε χειρουργική επέμβαση, η χειρουργική επέμβαση με λέιζερ μπορεί να προκαλέσει παρενέργειες, όπως η φλεγμονή. Ο γιατρός σας μπορεί να σας δώσει μερικές σταγόνες για να πάρετε στο σπίτι σας για οποιοδήποτε πόνο ή φλεγμονή στο εσωτερικό του ματιού. Θα χρειαστεί να κάνετε αρκετές επαναληπτικές επισκέψεις για να παρακολουθήσετε την πίεση των ματιών και γενικότερα τα μάτια σας.

Εάν έχετε γλαύκωμα και στα δύο μάτια, συνήθως θα αντιμετωπιστεί μόνο ένα μάτι κάθε φορά. Οι θεραπείες με λέιζερ για κάθε μάτι θα προγραμματιστούν με διαφορά αρκετών ημερών έως και αρκετών εβδομάδων μεταξύ τους.

Μελέτες δείχνουν ότι η χειρουργική επέμβαση με λέιζερ μπορεί να είναι πολύ καλή στη μείωση της πίεσης σε ορισμένους ασθενείς. Εντούτοις, τα αποτελέσματά της μπορεί να ατονήσουν με το πέρασμα του χρόνου. Ο γιατρός σας μπορεί να σας προτείνει περαιτέρω θεραπεία.

Συμβατική χειρουργική επέμβαση- τραμπεκουλεκτομή. Η συμβατική χειρουργική κάνει ένα νέο άνοιγμα για να απομακρυνθεί το υγρό από το μάτι. Ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει αυτή τη θεραπεία ανά πάσα στιγμή. Η συμβατική χειρουργική επέμβαση, γίνεται συχνά αφοτού τα φάρμακα και η χειρουργική επέμβαση με λέιζερ αποτύχουν να ελέγξουν την πίεση

Αντιγλαυκωματικές Βαλβίδες. Τα τελευταία χρόνια έχει διαδοθεί η χειρουργική εμφύτευση μικροσκοπικών βαλβίδων στον οφθλαμό, ώστε να δημιουργείται ελεγχόμενη εκροή του υδατοειδούς υγρου και συνεπώς μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης.

Ποιες είναι μερικές άλλες μορφές γλαυκώματος και πώς θεραπεύονται;

Το γλαύκωμα με ανοικτή γωνία είναι η πιο κοινή μορφή. Μερικοί άνθρωποι έχουν άλλα είδη της νόσου.

Σε χαμηλής πίεσης ή γλαύκωμα κανονικής πίεσης, η βλάβη του οπτικού νεύρου και η περιορισμένη πλευρική όραση εμφανίζονται σε άτομα με κανονική πίεση των ματιών. Η μείωση της πίεσης των ματιών κατά τουλάχιστον 30% μέσω φαρμάκων επιβραδύνει την ασθένεια σε μερικούς ανθρώπους. Το γλαύκωμα μπορεί να επιδεινωθεί σε άλλους παρά την χαμηλή πίεση.

Ένα περιεκτικό ιατρικό ιστορικό είναι σημαντικό για τον εντοπισμό άλλων πιθανών παραγόντων κινδύνου, όπως η χαμηλή αρτηριακή πίεση, που συμβάλλουν στο γλαύκωμα χαμηλής πίεσης. Εάν δεν εντοπιστούν παράγοντες κινδύνου, οι επιλογές θεραπείας για το γλαύκωμα χαμηλής πίεσης είναι οι ίδιες όπως για το γλαύκωμα ανοικτής γωνίας.

Στο γλαύκωμα κλειστής γωνίας, το υγρό στο μπροστινό μέρος του ματιού δεν μπορεί να αποστραγγιστεί από τη γωνία και να φύγει από το μάτι. Η γωνία μπλοκάρεται από μέρος της ίριδας. Τα άτομα με αυτό το είδος γλαυκώματος μπορεί να έχουν απότομη αύξηση της πίεσης των ματιών. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονο πόνο και ναυτία, καθώς και ερυθρότητα του ματιού και θολή όραση. Εάν έχετε αυτά τα συμπτώματα, πρέπει να αναζητήσετε αμέσως θεραπεία.Πρόκειται για επείγον ιατρικό περιστατικό. Εάν ο γιατρός σας δεν είναι διαθέσιμος, μεταβείτε στο πλησιέστερο νοσοκομείο ή κλινική. Χωρίς θεραπεία για την αποκατάσταση της ροής του υγρού, το μάτι μπορεί να γίνει τυφλό. Συνήθως, η άμεση χειρουργική επέμβαση με λέιζερ και τα φάρμακα μπορούν να καθαρίσουν την εμπλοκή, να μειώσουν την πίεση των ματιών και να προστατεύσουν την όραση.

Στο συγγενές γλαύκωμα, τα παιδιά γεννιούνται με ένα ελάττωμα στη γωνία του ματιού που επιβραδύνει την κανονική αποστράγγιση του υγρού. Αυτά τα παιδιά έχουν συνήθως εμφανή συμπτώματα, όπως θολά μάτια, ευαισθησία στο φως και υπερβολικό δάκρυ. Η συμβατική χειρουργική επέμβαση είναι συνήθως η προτεινόμενη θεραπεία, επειδή τα φάρμακα δεν είναι αποτελεσματικά και μπορούν να προκαλέσουν πιο σοβαρές παρενέργειες στα βρέφη και να είναι δύσκολο να χορηγηθούν. Η χειρουργική επέμβαση είναι ασφαλής και αποτελεσματική. Εάν γίνει χειρουργική επέμβαση αμέσως, αυτά τα παιδιά έχουν συνήθως μια εξαιρετική ευκαιρία να έχουν καλή όραση.

Τα δευτερογενή γλαυκώματα μπορεί να αναπτυχθούν ως επιπλοκές άλλων ιατρικών καταστάσεων. Για παράδειγμα, μια σοβαρή μορφή γλαυκώματος ονομάζεται νεοαγγειακό γλαύκωμα και μπορεί να οφείλεται σε κακώς ελεγχόμενο διαβήτη ή υψηλή αρτηριακή πίεση. Άλλοι τύποι γλαυκώματος ενίοτε προκύπτουν με καταρράκτη ή με ορισμένους όγκους των ματιών ή όταν το μάτι είναι φλεγμονώδες ή ερεθισμένο από μια κατάσταση που ονομάζεται ραγοειδίτιδα. Μερικές φορές το γλαύκωμα αναπτύσσεται μετά από άλλες χειρουργικές επεμβάσεις οφθαλμών ή σοβαρές οφθαλμολογικές κακώσεις. Τα στεροειδή φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία φλεγμονών των ματιών και άλλων ασθενειών μπορούν να προκαλέσουν γλαύκωμα σε μερικούς ανθρώπους. Υπάρχουν δύο οφθαλμικές καταστάσεις που είναι γνωστό ότι προκαλούν δευτερογενείς μορφές γλαυκώματος:

Το γλαύκωμα διασποράς χρωστικής εμφανίζεται όταν η χρωστική ουσία από την ίριδα αποβάλλεται και εμποδίζει το πλέγμα, επιβραδύνοντας την αποστράγγιση του υγρού.

Το ψευδοαποφολιδωτικό γλαύκωμα συμβαίνει όταν παράγεται επιπλέον υλικό και αποβάλλεται από τις εσωτερικές δομές των ματιών και εμποδίζει το πλέγμα, επιβραδύνοντας και πάλι την αποστράγγιση του υγρού.

Ανάλογα με την αιτία αυτών των δευτερογενών γλαυκωμάτων, η θεραπεία περιλαμβάνει φάρμακα, χειρουργική επέμβαση με λέιζερ ή συμβατική ή άλλη χειρουργική επέμβαση γλαυκώματος.

Τι μπορείτε να κάνετε

Αν λαμβάνετε αγωγή για γλαύκωμα, βεβαιωθείτε ότι παίρνετε το φάρμακο του γλαυκώματος κάθε μέρα. Βλέπετε τακτικά τον οφθαλμίατρο σας.

Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε στην προστασία της όρασης των μελών της οικογένειας και των φίλων σας που μπορεί να διατρέχουν υψηλό κίνδυνο γλαυκώματος. Ενθαρρύνετε τους ασθενείς να διενεργήσουν μια διεξοδική εξέταση βυθοσκόπησης τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο χρόνια. Θυμηθείτε ότι η μείωση της πίεσης των ματιών στα αρχικά στάδια του γλαυκώματος επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου και βοηθά στην πρόβλεψη της απώλειας όρασης.